મહિલાઓમાં ઓબેસિટી એટલે કે સ્થૂળતા આજે સૌથી મોટી સમસ્યામાંથી એક બની ગયું છે, જેનાથી દર ત્રીજી મહિલા પરેશાન છે. ડબ્લ્યૂએચઓએ સ્થૂળતાને સ્વાસ્થ્યના ૧૦ મુખ્ય જેાખમમાંથી એક જણાવી છે. વિશ્વમાં ૨૩ ટકાથી વધારે મહિલાઓ સ્થૂળતાનો શિકાર છે. ભારત તો ‘ગ્લોબલ ઓબેસિટી ઈન્ડેક્સ’ માં ત્રીજા સ્થાને છે.
સ્થૂળતા મહામારીનું રૂપ લઈ ચૂકી છે
દેશમાં ઓબેસિટી ૨૧ મી સદીની મૌન મહામારી (સાયલંટ એપિડેમિક) નું રૂપ લઈ રહી છે. ભારતમાં સ્થૂળતાની સમસ્યા આજે ચીન અને અમેરિકાના આંકડાને પણ વટાવી ચૂકી છે.
સ્થૂળતાના મુખ્ય કારણ
ખાણીપીણીની ખોટી ટેવ, એક્સર્સાઈઝમાં આળસ, અપૂરતી ઊંઘ, તાણ વગેરે સ્થૂળતાના મુખ્ય કારણોમાં સામેલ છે. કેટલીક મહિલાઓમાં સિંડ્રોમિક અને વારસાગત ઓબેસિટી પણ જેાવા મળે છે.
સ્થૂળતાના દુષ્પ્રભાવ
ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડપ્રેશર, ડિસલિપિડીમિયા, ઓસ્ટિયો આર્થ્રાઈટિસ, પિત્તની થેલીમાં પથરી, શ્વસન સમસ્યા, પ્રજનન સંબંધિત સમસ્યા વગેરે, સ્થૂળતાથી હાર્ટએટેક, સ્ટ્રોક અને ઘણા બધા પ્રકારના કેન્સર (બ્રેસ્ટ, ઓવરી, યૂટરસ, પેન્ક્રિયાઝ) તથા કિડની સંબંધિત રોગની શક્યતા સુધ્ધાં વધી જાય છે. કિશોરાવસ્થામાં આવી ગયેલી વધારે પડતી સ્થૂળતા તાણ અને ડિપ્રેશનનું કારણ બની શકે છે.
સામાન્ય લક્ષણ
નાનાનાના કામ કરવામાં શ્વાસ ચઢવો તથા પરસેવો આવવો, શરીરના વિભિન્ન ભાગમાં ચરબી અથવા ફેટ જામવી વગેરે. તે ઉપરાંત ઘણી વાર માનસિક અને મનોવૈજ્ઞાનિક લક્ષણ જેમ કે આત્મસન્માન અને આત્મવિશ્વાસ ઓછા થવા વગેરે જેાઈ શકાય છે.
સ્થૂળતાનું નિદાન
બીએમઆઈની ગણતરી.
કમરના પરિઘને માપવો.
લિપિડ પ્રોફાઈલ.
લિવર ફંક્શન ટેસ્ટ.
ફાસ્ટિંગ ગ્લુકોઝ
થાઈરોઈડ ટેસ્ટ.
બચાવના ૧૦ અસરકારક ઉપાય
સંતુલિત આહારનું સેવન કરો.
ઓછા ફેટવાળા ખાદ્યપદાર્થોનું સેવન કરો.
રોજ સવારે વહેલા ઊઠીને ચાલવા જાઓ.
નિયમિત રીતે દિવસમાં ઓછામાં ઓછી ૩૦ મિનિટ સુધી એરોબિક એક્સર્સાઈઝ કરો.
રાત્રે ઊંઘવાના ૨ કલાક પહેલાં ડિનર લો.
જંક કે ફાસ્ટ ફૂડનું સેવન કરવાથી બચો.
મેંદો, ચોખા અને ખાંડનો ઉપયોગ ઓછો કરો.
ફેટના હાર્ટ ફ્રેન્ડલી સ્રોત જેમ કે ઓલિવ, કૈનોલા ઓઈલ અને અખરોટના તેલનો ઉપયોગ કરો.
બિંજ ઈટિંગ અથવા એકસાથે વધારે ખાવાનું ન ખાઓ, પણ થોડીથોડી વારમાં સુપાચ્ય અને હળવું ભોજન કરો.
ઓછામાં ઓછી ૮ કલાકની ઊંઘ લો. પ્રેગ્નન્સી તથા ડિલિવરી પછી કેટલીક મહિલાઓઐ સ્થૂળતાનો સામનો કરવો પડે છે. નવજાતને પૂરતા પ્રમાણમાં સ્તનપાન કરાવવાના માધ્યમથી આ મુશ્કેલીમાંથી મુક્તિ મેળવી શકાય છે.
